Hoe Innova Canada de overgang naar vrije kraamstal onder de knie kreeg
De toekomst tegemoet:
Vrije kraamzorg en vrije zoogperiode worden met succes toegepast in Innova Canada, de genetische kernfokkerij van Topigs Norsvin. „Tegenwoordig is de kraamstal volledig open wanneer onze zeugen er binnenkomen”, legt Laura Vargovic, geneticus bij het fokprogramma, uit.
Tekst en video: Marte Heieraas Evju, Contentmarketing, Team Global Marketing & Communications
Samenvatting: In dit artikel gaan we dieper in op hoe Topigs Norsvin ervaring en onderzoekskennis heeft ingezet om een protocol in vier fasen te ontwikkelen voor de realisatie van een vrij werpsysteem op ons genetisch kernbedrijf Innova in Canada. Dit is tot stand gekomen dankzij een nauwe samenwerking binnen Topigs Norsvin, met onder meer Mike Shaw, algemeen directeur in Canada, en Laura Vargovic, geneticus van het fokprogramma, evenals bedrijfsleider Zach Wollmann en zijn team ter plaatse.
Voortbouwend op tientallen jaren ervaring
Het succes van Topigs Norsvin bij de invoering van vrije kraamzorg bij Innova Canada is te danken aan meer dan twee decennia ervaring met het fokken van zeugen voor losloopstallen. In Noorwegen is loshuisvesting van zeugen wettelijk verplicht, en de Norsvin Landrace-lijn wordt al meer dan 20 jaar onder deze omstandigheden gefokt, waardoor een holistische genetische basis is ontstaan die essentieel is gebleken voor zeugen om goed te gedijen in welzijnsgerichte omgevingen.
De evenwichtige fokaanpak van Topigs Norsvin richt zich op het dier als geheel: niet alleen op productie-eigenschappen, maar ook op moederinstinct, functionele eigenschappen, de overleving van biggen en gedragskenmerken. Vrij kraamsystemen versterken het belang van deze filosofie. Belangrijke eigenschappen worden beter zichtbaar voor selectie, waaronder moederlijk gedrag, overleving van biggen en een solide lichaamsbouw voor een lange levensduur.
Nieuwe primaire foklocatie
De genetische kernfokkerij Innova Canada van Topigs Norsvin in Manitoba is de primaire foklocatie voor de Z-lijn, een van de lijnen die wordt gebruikt voor het fokken van de TN70-zeug. Het bedrijf met 1.600 zeugen werd in 2023 in gebruik genomen en was vanaf het begin ontworpen voor groepshuisvesting, waarbij zeugen alleen tijdens de dekking in een kraamkooi worden geplaatst.
"Het kost tijd voordat mensen hun werk op een nieuw bedrijf op gang hebben en voordat de genetische protocollen zijn geïmplementeerd. Toen de productie en de protocollen eenmaal routinematig werden uitgevoerd, waren we klaar om de overstap naar vrije kraamzorg en vrije melkproductie te maken."
Overgang in vier fasen
De overgang bij Innova Canada ging in december 2023 van start, zeven maanden na de eerste worpen. Gedurende een periode van zes maanden doorliep het team vier zorgvuldig ontworpen fasen, waarna de volledige implementatie in mei 2024 werd afgerond. „Het proces was zo opgezet dat we stap voor stap van fase naar fase gingen,” legt Laura Vargovic uit. "Tijdens de regelmatige vergaderingen en besprekingen over de resultaten binnen de fasen, spraken we de timing af om door te gaan naar de volgende fase. Gedurende alle fasen werden zeugen en biggen gemonitord met behulp van cameratechnologie in speciale hokken. Het team analyseerde de gegevens en onderzocht de oorzaken van biggensterfte voordat we naar de volgende fase overgingen.”
"Vrij werpen wordt wereldwijd op verschillende manieren geïnterpreteerd", zegt Vargovic. "Het kan inhouden dat de kraamboxen bijvoorbeeld vijf dagen na het werpen worden geopend, terwijl bij Innova Canada ‘vrij werpen’ inhoudt dat zeugen volledig vrij zijn vanaf het moment dat ze de kraamstal binnenkomen, tot het einde van de zoogperiode.
Het vierfasenprotocol:
"We waren aangenaam verrast", herinnert Zach Wollmann, bedrijfsleider bij Innova Canada, zich. "We hadden rekening gehouden met een mogelijk hoger sterftecijfer vóór het spenen in het vrije werpsysteem, maar uit onze eerste resultaten bleek dat de zeugen en de biggen het heel goed deden. Dat maakte onze beslissing om door te gaan met volledig vrij werpen een stuk gemakkelijker."
"Fase vier van het protocol (zie bovenstaande tabel) is waar we nu staan", legt Wollmann uit. "De dieren gaan vanaf de dracht naar de kraamhokken en worden niet in een kraamkooi geplaatst. Ze blijven daar totdat ze hun eigen biggen hebben gespeend en de kraameenheid verlaten. Af en toe, als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kunnen we een zeug tijdelijk een paar dagen in een kraamkooi plaatsen om de veiligheid van de biggen te waarborgen."
De ‘People-First’-benadering
"De overgang bestond voornamelijk uit het opleiden van mensen om zich aan de nieuwe omgeving aan te passen, en het waarborgen van veilige omstandigheden voor zowel dieren als mensen," zegt Vargovic. "Iedereen op dat bedrijf was hier nauw bij betrokken."
De training richtte zich op verschillende belangrijke gebieden. Centraal stond het langzaam en geduldig verplaatsen van drachtige zeugen, met behulp van rustige omgangstechnieken. "We laten de zeug haar tijd nemen. Als een zeug wil stoppen en uitrusten, wachten we tot ze besluit verder te gaan", legt Wollmann uit. "Het was een heel belangrijk leerproces voor ons en het team hier om het voeren en het zeugenbeheer heel goed en consistent te laten verlopen."
Het boerderijpersoneel leerde het temperament van individuele zeugen in te schatten en te herkennen wanneer ingrijpen nodig was en wanneer het natuurlijke moedergedrag volledig tot uiting moest kunnen komen. Dagelijkse evaluaties tijdens de eerste maand boden ruimte voor vragen en zorgen, wat hielp om vertrouwen op te bouwen tijdens de overgang.
Gevolgen voor mensen en varkens
"Het was een opmerkelijk positieve verandering," zegt Wollmann. "De dieren lijken meer ontspannen en gelukkiger." Aangezien het een kernfokbedrijf is, bestaat het merendeel van de dieren uit eerste-pariteitsdieren, waardoor een rustige omgang bijzonder belangrijk is.
Vargovic is het daarmee eens: "Over het algemeen lijken de zeugen erg rustig, zowel in de dracht als in de kraamstallen.
"Vandaag de dag functioneert alles heel goed, en dat werpt zijn vruchten af", zegt Wollmann. "We hebben het geluk dat we al lange tijd consistent goede resultaten boeken. We hebben sinds het begin een lange weg afgelegd."
Gebouwd voor de toekomst: het fokken van zeugen voor groepshuisvesting
De holistische genetische basis die voortvloeit uit de evenwichtige fokaanpak van Topigs Norsvin is van essentieel belang gebleken voor het welzijn van zeugen in welzijnsgerichte omgevingen. De TN70-zeug heeft deze voordelen al aan klanten wereldwijd laten zien, ongeacht het productiesysteem. Belangrijk is dat deze evenwichtige aanpak flexibiliteit biedt en de genetica beter aanpasbaar maakt aan verschillende productiesystemen. De succesvolle overgang bij Innova Canada bevestigt dat fokprogramma’s met een evenwichtige aanpak essentieel zijn voor het vermogen van het ras om zich aan te passen aan productiesystemen met losse huisvesting.
Projectteam:
- Mike Shaw, algemeen directeur van Topigs Norsvin Canada
- Laura Vargovic, geneticus fokprogramma
- Chris Opschoor, directeur wereldwijde technische dienst
- Claude Verrier, productiemanager bij GN Canada
- Zach Wollmann, bedrijfsleider, Innova Canada
- Medewerkers ter plaatse bij Innova Canada
Wij fokken duurzaam varkensvlees
In tijden van klimaatverandering, waarin het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen een topprioriteit is, speelt het varken een sleutelrol in de duurzame voorziening van hoogwaardige eiwitten voor een groeiende wereldbevolking. Topigs Norsvin neemt de verantwoordelijkheid op zich om varkens te fokken die goed gedijen in toekomstige productieomgevingen: sterker, gezonder en efficiënter.
Vrije kraamzorg, mens en planeet
Diergezondheid, dierenwelzijn en gedrag zijn van oudsher belangrijke hefbomen in de veeteelt om een duurzame productie van dierlijke voedingsmiddelen te realiseren. Door het natuurlijke gedrag van de varkens en de autonomie van de zeugen te ondersteunen, kunnen we varkensvlees produceren waarbij de dieren het voer effectiever benutten en er minder verliezen zijn. Dieren met een goede overlevingskracht en een sterk immuunsysteem zijn minder afhankelijk van hulp van veehouders en dierenartsen, waardoor onnodige verliezen verder worden beperkt.
Camera-monitoring bij Innova Canada stelt onderzoekers in staat om indicatoren voor moederlijk gedrag te identificeren, zoals veranderingen in de houding van de zeug, de locatie van de biggen in de box en signalen voorafgaand aan het zogen, die correleren met de overleving van de biggen. Dit biedt mogelijkheden om genetische selectie te onderzoeken voor betere moederinstincten, waardoor de overlevingskansen van biggen bij vrij werpen worden verbeterd.
De evenwichtige fokaanpak van Topigs Norsvin, met brede fokdoelen die zowel productie- als welzijnskenmerken omvatten, maakt de genetica beter aanpasbaar aan verschillende productieomgevingen. Door het natuurlijke gedrag van zeugen te ondersteunen, brengen vrije werpsystemen verbeteringen in het welzijn in lijn met productiedoelstellingen. Aangezien verschillende landen vrije kraamzorg verplicht stellen, laat Innova Canada zien hoe de genetica van Topigs Norsvin zich kan aanpassen aan veranderende welzijnsnormen, zonder dat dit ten koste gaat van de productiviteit.