Door Imke Leemans, wereldwijd genetisch specialist
Evenwichtige veredeling vormt al decennia lang de basis van het veredelingsprogramma van Topigs Norsvin en zal dat ook de komende decennia blijven doen. Genetica is een krachtig instrument ter ondersteuning van een duurzame en winstgevende waardeketen in de varkensvleesproductie door kleine verbeteringen te realiseren die zich over de generaties heen opstapelen en zo een aanzienlijke impact hebben. De evenwichtige fokkerijaanpak van Topigs Norsvin wordt toegepast op alle moeder- en vleesvarkenslijnen.
Imke Leemans is sinds 2021 wereldwijd genetisch specialist bij Topigs Norsvin. Ze heeft een masterdiploma in dierwetenschappen behaald aan Wageningen University & Research. In haar functie biedt ze genetische ondersteuning aan Duitsland, Zwitserland en vier berenfokbedrijven in Nederland. Daarnaast levert ze een bijdrage aan diverse projecten op het gebied van de robuustheid van dieren.
Voordelen van evenwichtige veredeling
Ik ben ervan overtuigd dat evenwichtige fokkerij klanten helpt hun winst te vergroten, het welzijn van varkens te verbeteren en de druk op de hulpbronnen van onze planeet te verminderen door de efficiëntie voortdurend te verbeteren.
Datagestuurde, evenwichtige fokkerij
Bij moderne fokkerij draait alles om data. Topigs Norsvin verzamelt daarom uitgebreide datasets op al haar fokkerijen. Zo worden biggen die op kernfokkerijen worden geboren, bij de geboorte gewogen volgens ons weegprotocol voor biggen. Het geboortegewicht en de variatie daarin binnen een worp zijn belangrijke factoren die de latere productiviteit beïnvloeden en bijdragen aan de ontwikkeling van robuustere dieren. We registreren ook de overleving van biggen, kruisvoeding en andere relevante factoren. Hierdoor kunnen we het moederinstinct van zeugen en de vitaliteit van biggen beoordelen – informatie die we direct verwerken in onze fokdoelen. Dankzij deze gegevens kunnen we bij de geboorte robuuste, uniforme biggen produceren die goed gepositioneerd zijn om bij het slachten varkens van volledige waarde te worden.
Verbeterde overleving van biggen
Dat verhaal begon 25 jaar geleden, toen Topigs Norsvin de overleving bij het werpen en vóór het spenen in zijn fokprogramma opnam. Bovendien zijn wij van mening dat elk geboren biggetje tot het spenen moet overleven. Daarom hebben we, naarmate de worpgroottes toenamen, ervoor gezorgd dat het aantal spenen toenam, zodat zeugen al hun biggetjes konden zogen.
Heeft evenwichtige veredeling betrekking op de gehele levenscyclus?
Robuuste vleesvarkens
Het heeft geen zin om een vliegende start te maken als je de race niet kunt uitlopen. Daarom richten onze fokinspanningen zich ook op de afmestfase. Hier selecteren we op verbeterde robuustheid onder zware en conventionele gezondheidsomstandigheden via kenmerken zoals overleving in de opfok en afmestfase, en onder omstandigheden met ziektedruk via selectie op verbeterde weerbaarheid tegen PRRS-uitdagingen. We minimaliseren verliezen door ons te richten op sterke uiterlijke kenmerken en pootkwaliteit, gezonde gewrichten door osteochondrose – vastgesteld met onze CT-scanners – tot een minimum te beperken, en door in ons fokprogramma te fokken tegen aangeboren afwijkingen.
Kunt u tot slot een voorbeeld geven van hoe evenwichtige veredeling een Topigs Norsvin-lijn heeft verbeterd?
Naar mijn mening is de TN70-zeug een uitstekend voorbeeld van evenwichtige veredeling (afbeelding). In de afgelopen vijf jaar hebben we een verbetering van 0,8% in de overlevingspercentages tot het spenen waargenomen. Ook is het aantal tepels per zeug toegenomen naarmate de worpgrootte is gestegen; het aantal tepels is zelfs sterker gestegen dan het aantal levend geboren biggen, wat het dierenwelzijn ten goede komt omdat de zeug al haar biggen met succes kan zogen.
